Alle dieren zijn gelijk -4(Animal Farm zevende en laatste gebod)Marcel van Dams boek De Onrendabelen is niet alleen interessant omdat hij de afbraak van de verzorginsgstaat analyseert (een op zich schandelijke afbraak) maar ook omdat hij hand in eigen boezem steekt. Daar hebben sociaal-democraten niet zoveel zin in; de meesten zijn er trots op dat zij in die afbraak als burgemeester in oorlogstijd kunnen optreden.Wat mij het meest trof was het hoofdstuk waarin beschreven wordt hoe ons gedrag is geconditioneerd. Vrije wil, verantwoordelijkheid en schuld komen daardoor in een ander licht te staan: we zijn veel minder in staat zelf ons lot te bepalen dan dat het voor ons bepaald wordt (door aanleg en omgeving).Van Dams pleidooi voor een humane samenleving sluit gelukkig aan op opvattingen als van de econoom Heetje voor wie het welzijnsbegrip diametraal  afsteekt tegen neoliberale opvattingen van de economen van de Chicago school die medeverantwoordelijk zijn voor de economische en financiele crisis en wie het een zorg zal zijn dat gevolgen van die crisis afgewenteld worden op de onrendabelen. Ik vraag me af waarom de lieden niet strafrechtelijk aangepakt worden voor het onheil dat zij hebben aangericht. Het onderwerp lijkt me echt iets voor een Kerstboodschap.